Μυρμήγκιασμα στα πόδια: γιατί νιώθετε σαν να σέρνονται μυρμήγκια κάτω από το δέρμα;

Κάθεστε στον καναπέ, βγάζετε τα παπούτσια και ξαφνικά τα πέλματα «ζωντανεύουν»: ένα ψιλό τσίμπημα, σαν να περπατούν μυρμήγκια ακριβώς κάτω από το δέρμα. Το τρίβετε, κουνάτε τα δάχτυλα και, συνήθως, περνάει. Η αίσθηση αυτή έχει όνομα, παραισθησία, και την έχουμε νιώσει σχεδόν όλοι κάποια στιγμή. Το ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν δεν περνάει.

Τι είναι στην πραγματικότητα αυτό το «μυρμηγκιάσμα»

Τα νεύρα των ποδιών είναι από τα μακρύτερα του σώματος. Μεταφέρουν συνεχώς μηνύματα προς τον εγκέφαλο: πόσο ζεστό είναι το πάτωμα, πόσο πιέζει το παπούτσι, πού ακριβώς πατάτε. Όταν το σήμα διαταράσσεται, ο εγκέφαλος το «μεταφράζει» ως τσούξιμο, μυρμήγκιασμα ή ελαφρύ ηλεκτρισμό, χωρίς να υπάρχει κάποιο πραγματικό ερέθισμα απ’ έξω.

Σκεφτείτε τι γίνεται όταν κάθεστε σταυροπόδι και «κοιμάται» το πόδι. Η πίεση στενεύει προσωρινά τη διέλευση του σήματος, και μόλις αλλάξετε θέση έρχεται εκείνο το γνωστό «πρόβλημα στο σήμα». Εκεί το μυρμήγκιασμα είναι φυσιολογικό και περαστικό. Αλλιώς έχει το θέμα όταν εμφανίζεται χωρίς προφανή λόγο.

Οι πιο συνηθισμένες αιτίες

Δεν υπάρχει μία μόνη εξήγηση. Συχνά η αιτία είναι καθημερινή και εύκολα διορθώσιμη:

• Στάση και πίεση: πολλές ώρες καθιστοί, σταυροπόδι ή με το πόδι διπλωμένο κάτω από το σώμα.
• Παπούτσια: στενά, σκληρά ή με λάθος πέλμα, που πιέζουν τα δάχτυλα.
• Κρύο και κακή κυκλοφορία: τα άκρα «ξυπνούν» με μυρμήγκιασμα όταν ζεσταίνονται ξανά.
• Κούραση: μετά από μια μακριά μέρα όρθιοι, τα πόδια μπορεί να διαμαρτύρονται το βράδυ.

Υπάρχουν όμως και αιτίες που χρειάζονται ιατρική ματιά. Το μυρμήγκιασμα μπορεί να σχετίζεται με ανεπάρκεια ορισμένων βιταμινών, με προβλήματα στη μέση ή τη σπονδυλική στήλη που πιέζουν ένα νεύρο, με θυρεοειδή, με υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και, πολύ συχνά, με τον διαβήτη. Όταν τα ίδια τα νεύρα υποφέρουν, μιλάμε για περιφερική νευροπάθεια, και το μυρμήγκιασμα είναι συχνά το πρώτο της σημάδι.

Γιατί συχνά χειροτερεύει το βράδυ

Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν το ίδιο σενάριο: όλη μέρα ησυχία και, μόλις σβήσει το φως, ξεκινά το «μυρμηγκοπάρτι». Μέσα στη μέρα το μυαλό είναι απασχολημένο και τα πόδια κινούνται· το βράδυ, με την ησυχία και τη ζέστη των σεντονιών, η προσοχή στρέφεται στα πέλματα και κάθε ενόχληση φαντάζει πιο δυνατή.

Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: άνω-κάτω στο κρεβάτι, τρίψιμο, σηκώματα και ένας ύπνος που κόβεται. Η κούραση της επόμενης μέρας κάνει τα νεύρα ακόμη πιο ευερέθιστα, και ο κύκλος συνεχίζεται.

Μικρές κινήσεις που μπορεί να ανακουφίσουν

Καμία από τις παρακάτω ιδέες δεν θεραπεύει την αιτία, μπορεί όμως να κάνουν τις μέρες πιο άνετες:

• Κινηθείτε κάθε μισή ώρα αν δουλεύετε καθιστοί· λίγα βήματα ή κυκλικές κινήσεις με τους αστραγάλους κάνουν διαφορά.
• Επιλέξτε παπούτσια με χώρο για τα δάχτυλα και μαλακό πέλμα.
• Δροσερό ή χλιαρό ποδόλουτρο (όχι καυτό), και απαλό μασάζ στα πέλματα με μια ενυδατική κρέμα.
• Κάντε ήπια περπατήματα: η κίνηση βοηθά την κυκλοφορία.
• Κοιτάξτε τα πόδια σας κάθε βράδυ για πληγές, ρωγμές ή κοκκινίλες, ειδικά αν δεν νιώθετε καλά την αφή.
• Φροντίστε τη διατροφή σας: τα νεύρα χρειάζονται ποικιλία θρεπτικών συστατικών.

Για το τελευταίο σημείο, πολλοί άνθρωποι ενδιαφέρονται για τα ωμέγα-3 λιπαρά, που είναι δομικό υλικό των νευρικών μεμβρανών. Την ιστορία της Ελένης και όσα διάβασε για τη φυσική υποστήριξη των νεύρων μπορείτε να τη βρείτε στο κύριο άρθρο μας. Δεν πρόκειται για θεραπεία, αλλά για ένα κομμάτι του παζλ, πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό.

Πότε να μην το αφήσετε για αργότερα

Το περαστικό μυρμήγκιασμα δεν είναι λόγος ανησυχίας. Κλείστε όμως ραντεβού με γιατρό, αν παρατηρήσετε κάτι από τα παρακάτω:

• Το μυρμήγκιασμα επιμένει για εβδομάδες ή επιστρέφει συνεχώς.
• Συνοδεύεται από μούδιασμα, κάψιμο, αδυναμία ή αστάθεια στο βάδισμα.
• Απλώνεται προς τα πάνω, στις γάμπες, ή εμφανίζεται και στα χέρια.
• Έχετε διαβήτη ή οικογενειακό ιστορικό και τα συμπτώματα είναι καινούργια.
• Εμφανίστηκε ξαφνικά, μαζί με έντονο πόνο στη μέση, δυσκολία στον λόγο ή αδυναμία στο ένα μέρος του σώματος: τότε καλέστε αμέσως βοήθεια.

Ο γιατρός θα σας ρωτήσει για το ιστορικό σας, μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος και, αν χρειαστεί, να σας παραπέμψει σε νευρολόγο. Όσο πιο νωρίς βρεθεί η αιτία, τόσο περισσότερες οι επιλογές. Το μυρμήγκιασμα είναι ο τρόπος των νεύρων σας να «χτυπήσουν την πόρτα»: αξίζει να ανοίξετε.